BESIN OGELERI

Karbonhidratlar: Piramidin tabaninda yer alan ve siklikla tüketilmesi gereken besinlerdir. Her gün yeterli ve dengeli olarak tüketilmelidir. Vücudumuzun birinci enerji kaynagidir. Ekmek, pirinç, bulgur, makarna vb. gibi tam tahil taneleri veya tahil ürünleri bu besin ögesinden zengindir.  

Proteinler: Vücudumuzun en çok kalori yakan kismi olan kas dokusunun olusumu, güçlenmesi ve yenilenmesi açisindan çok önemlidir. Diger organlarin hücre olusumu ve yenilenmesi de proteinlere baglidir. Protein et, yumurta, süt ve süt ürünlerinde yogun olarak bulunmaktadir. Kurubaklagiller de etteki kadar yogun olmasa da protein içerir.  

Mineraller: Saglikli yasam fonksiyonlari için gereklidir. Vücudumuzu olusturan yapilarin temelinde yer alirlar. Mineraller (kalsiyum, demir, bakir, iyot, çinko, sodyum, potasyum… vb.)hücre yapisi olusmasi, korunmasi ve yenilenmesinde, saglikli organ olusumunda ayrica kalp ritmi, kan basinci, vücuttaki sivi dengesi gibi daha birçok düzenleyici fonksiyonlarda rol oynar.  

Vitaminler: Saglikli yasam fonksiyonlari için gereklidir. Vücudumuzda bir çok enzimin faaliyetinde vitaminlere ihtiyaç vardir. Bagisiklik sistemimizin güçlü olmasi için de vitaminler önemli rol oynar. Suda eriyen ve yagda eriyen vitaminler olarak 2 gruba ayrilir. A,D,E,K vitaminleri yagda eriyen vitaminlerdir. Fazlasi toksisiteye neden olabilir. B grubu vitaminler(B1, B2, B3, B5, B6, B8, B9, B12) ve C vitamini suda erir. Sebzeler, meyveler, süt ve süt ürünleri, tahillar yogun olmak üzere et grubu da vitamin içermektedir.  

Yaglar:   Yaglar doymus ve doymamis yag olarak 2 gruba ayrilmaktadir. Doymus yaglar hayvansal besinlerden elde edilirken doymamis yaglar bitkisel kaynaklidir. Yüksek kalorisinden dolayi az miktarda tüketilmesi gerekir ancak yeterli ve dengeli tüketilmezse vücut fonksiyonlarinda bozukluk olusturur. Özellikle hormonlarimiz yaglardan olustugu için hormon üretiminde elzemdir. A, D, E ve K vitaminlerinin aktivite gösterebilmesi için  de yagda erimesi gerekmektedir.  

Su: Insan vücudunun su içerigi yasa ve cinsiyete göre % 42-71 arasinda degisir. Çocuklarin vücudunun su orani yüksektir ve yas ilerledikçe suyun yerini yag almaya baslar. Yetiskin insan vücudunun ortalama %60 ‘i sudur. Vücut suyunu %4 oraninda bile kaybolmasi kaslarda güçsüzlük, uyku hali bas dönmesi mide bulantisi olusturur. Vücut suyunun %20 oraninda eksilmesi ölümle sonuçlanir. Insan, vücudundaki karbonhidratlar ve yagin tümünü, proteinlerin yarisini, vücut suyunun ise % 10'unu yitirdiginde yasami tehlikeye girer. Vücuttaki tüm yasamsal faaliyetler için su gereklidir.

HAZIRLAYAN: DIYETISYEN SERAP ORAK TUFAN